Pakighalok di makatakod og AIDS

Dili makatakod og HIV ang pagpakighalok

Mao kini ang usa sa giklaro sa opisyal sa Department ofHealth 7 (DOH) kabahin sa pagtakod sa human immune-deficiency virus (HIV) nga maoy nahimong hinungdan sa Acquired Imuno Deficiency Syndrome (AIDS).

Matod ni Francis Irving Baring, Nurse 3 sa DOH nga dili tinuod nga matakdan ang usa ka tawo kun makighalok sa pasyente sa AIDS o HIV.

“Kini tungod kay magkinahangkan ka og walo ka litro nga laway aron mutakboy ang maong sakit sa imong kaluwasan,” matod ni Baring.

Nag-una hinuon ang pagtakod sa HIV pinaagi  sa penetration, sa pagsulod sa kinatawo kun makighilawas ug ang pagsagol sa dugo sama sa pagpasa pasa og dagom alang sa mga tigamitan og ginadiling drugas.

Si Mr. Francis Irving Baring, Nurse 3 sa DOH7 naghisgot bahin sa estado sa HIV/AIDS sa Sugbo 

Karong tuiga mikabat na og 48,435 ang adunay AIDS sukad pa sa unang pagkamatikod niini niadtong 1984.

Dinhi sa Central Visayas, naabot na og 5,356 hangtod Oktubre rong tuiga. Labing daghan niining mga kaso nga natala anaa sa lalawigan sa Sugbo.

Nahibaw-an nga 91 porsyento o 4,913 sa mga kaso ang anaa sa dakbayan; 267 ang anaa sa lalawigan sa Bohol; 162 sa Negros Oriental ug 14 ang anaa sa Siquijor.

Kasagaran sa mga natakboyan mao tong tigamitan og ginadiling drogas og nagpasa pasa kini og dagom sa pagamit niini. 

Sukwahe sa ubang rehiyon nga ang nag-unang matang sa pagtakboy mao ang pakighilawas sa mga lalake sa isig ka lalake o male having sex with male (MSM).

Gipanghinaot sa DOH nga ang mga autoridad o ang kapolisan muhimo pa gayud og hingusgang aksyon sa pagsuta sa tinubdan sa maong mga drogas.

Ug gawas niana, giawhag sa DOH ang paglikay sa walay proteksyon nga pakighilawas sa isigka babaye o lalake o sa duha man ka mga sexes.

Matod niana, nagpabilin nga libre ang  mga condoms ug mga lubricants sa barangay health centers.

Samtang giawhag pod ang publiko sa dili pagduha duha sa pag suta o pag test sa HIV tungod kay libre lamang kini. (fcc/PIA7-Cebu)

CEBUANO : Pasahanay og dagum sa ginadiling droga, nag unang rason pagkuyanap sa AIDS sa Sugbo

Dr. Shelbay Blanco misaysay kabahin sa AIDS sa Sugbo 

Pagamit og injection sa ginadiling droga mao gihapon ang nag unang rason sa pagkuyanap sa Acquired ImmunoDeficiencey Syndrome (AIDS) dinhi sa Sugbo.

 Nasayran sa uwahing Kapihan sa PIA –Cebu nga sukad sa 1984 adunanay mga natala nga 2811 ka mga kaso sa maong sakit dinhi sa lalawigan.

Sa maong mga kaso, si Dr. Shelbay Blanco, medical officer IV sa Department of Health (DOH) nagkanayon nga nag una niini ang pagkuyanap tungod sa injection o intravenous drug use.  Sunod niini ang pakighilawas sa isig ka lalake o “Male to Male Sex” nga adunay 616 ka mga kaso; heterosexual sex o pakighilawas sa usa ka lalaki og babaye, 389; bisexual sex o pakighilawas sa lalaki ug babaye, 382 ka mga kaso; u gang perinatal o pagtakod sa inahan ngadto sa anak diin adunay upat ka mga kaso.

Adunay 16 ka mga kaso nga natakdan saw a pa natino nga rason.

Matod ni Blanco, ang pag practice sa luwas nga pakighilawas maoy makapapugong sa pagtakod sa Human Immunodeficiency Virus (HIV).

Nasayran nga nag una ang lalawigan sa Sugbo sa labing daghan nga mga kaso og nag anam anam kini og saka.

Gipahibalo ni Blanco nga libre ang pagpa HIV test sa Don Vicente Sotto Memorial Medical Center (DVSMMC) og sa buhatan sa DOH.

Mahimo usab muadto sa mga “hygiene centers” sa Cebu City, Lapulapu  City, Mandaue City Health Offices. (Ferliza C. Contratista) 

CEBUANO NEWS : Tungod sa kahuot, mga prisohan centro sa tuberculosis screening

Ang mga nag unang mga prisohan dinhi sa lalawigan sa Sugbo ang makabentaha sa libreng screening sa sakit nga tuberculosis o TB.

Sa pagsaulog sa World TB Day, gidesider sa Department of Health-Central Visayas, nga tumong nila ang mga prisohan dinhi sa Sugbo.

Matod ni Dr. Sharon Azenith Laurel, TB focal person, tungod kay tungod sa kahuot og kapunsisok, dako ang puruhan sa pagdaghan sa sakit nga TB sa sulod sa mga prisohan.

Siya nagkanayon nga dali ra nga magtakod takod ang maong sakit, tungod kay madala raman kini sa paghanggab sa hangin.

Gawas nga ang mga piniriso dali nga matakdan sa sakit, apil napod niini ang ilang mga pamilya og mga bisita.

Ang upat ka mga prisohan mao ang Cebu Provincial Detention and Rehabilitation Center (CPDRC) sa probinsya sa Sugbo, ang mga Cebu City Jail, Mandaue City Jail og ang Lapulapu City Jail.

Nasayran nga lasagaran sa mga pasilidad nanobra og mga piniriso sama sa Mandaue nga ang istruktura angay lang sa 90 ka tawo apan adunay kapin sa isa ka libo ang naa nanimuyo.

"Imbes na sila pa ang mugawas, gikinahanglan pa ang Court order, scheduling og uban pa, kami na ang muadto  nila," matod ni Laurel.

Matod ni Laurel, ipahigayon nila ang TB screening pinaagi sa pagdala sa mobile XRay machines og mga blood testing kits.

Si Dr. Sharon Laurel sa Kapihan sa PIA

Lakip na pd niini ang kumpletong supply og mga pagtambag sa tibuok nga treatment.


Matod ni Laurel mulungtad og unom ngadto sa wala ka bulan nga maayo ang TB kun dili lang kini nalakip sa "resistant strain".

Kasagaran nga sintomas sa TB mao ang dugay na nga ubo, lisod paginhawa, kakapoy sa lawas og ang pagluwa nga adunay dugo.

Giangkon hinuon sa DOH7 nga taas ang ilang "success rate" sa ilang mga gipangtambalan.

"Angayan lang nga mudol sila sa mga health centers aron sa sayong pag diagnose," matod ni Laurel.

Kapihan sa PIA Cebu sa buhatan sa DOH 7
 

Sukwahe sa imaging mga tuig, ang sakit nga TB dili angay nga ikauwaw og 100 percent kini nga maayo.

Ang World TB Day gisaulog matag Marso 24 apan gibalhin kini ngadto sa Abril tungod kay natumong kini sa Semana Santa.

Health remains Cebu province's top priority

Four provincial hospitals in the province will continue to have upgrades this year. 

 

Cebu Provincial Information Officer Ethel Natera, in her report to members of  the Cebu Association of  City and Municipal Public Information Officers (CAOCAMPIO) said that health still tops the priorities of the provincial government.

In her presentation dubbed as “Kalamboan sa matag Sugboanon”, the four hospitals in cities of Bogo, Carcar, Danao and Balamban town can already accept surgeries.

“They can already cater to orthopedic, ceasarian and other surgical procedures, “ Natera said.

There are already surgeons and anesthesiologists.

Danao City Provincial Hospital

In this manner, the Don Vicente Sotto Memorial MedicalCenter  (DVSMMC) in Cebu City will be decongested and patients and families will not have to spend more.

Balamban District Hospital

Natera said that for this year, there will additional features, which include dialysis, XRay and ultrasound machines.

“We will also contract services of Radio Technologists from the private nearby so that results will be available immediately,” Natera said.

Severo Verallo Hospital turned Provincial Hospital in Bogo City

The Provincial Government also distributed 48 ambulances in the different municipalities.

Provincial Hospital - Carcar City

For the first time, the Province created two commissions which will look into the concerns of the senior citizens and sports development.

In terms of Agriculture, there are already 8,900 graduates of the Farmer Scientists Training Program (FSTP) a pioneer program of Cebu initiated by Cebu Governor Hilario Davide’s uncle Dr. Romulo Davide.

There were 13 farm to market roads constructed amounting to P1.182 billion.

Water programs were funded at P140.193 million.

“Kalambuan sa  matag Sugboanon” means development for all Cebuanos or inclusive growth among Cebuanos.

The province hosted this month’s meeting of CAOCAMPIO.  It is a network of all local information officers in Cebu. 

CAOCAMPIO members in the recent meeting

Members present were CAOCAMPIO president, Cebu City IO Florito Dugaduga, Asturias IO Christian Maambong and Mark Supatan, San Francisco IO Edgardo Maningo, Sibonga IO Judith Leyson, Danao City IO Michelle Mondigo, San Remigio IO Nino Ybanez, Cordova IO Gregorio Jumao-as and Oslob IO Mythodia Rendon. (fcc/PIA7-Cebu)

Other Cebu updates.. click on PIA Cebu.

Your govt is concern - Protect your skin!

Have you noticed that the heat is already very hot even if at 6 to 7 in the morning? We can't deny that indeed we are experiencing abnormalities because of this hashtag #climatchange and its not a joke.

In the recent #KapihanPIACebu, health authorities calls on everyone, yes including us Sugboanons, to protect our skin from this abnormal climate conditions.  

"Protecting our skin is no longer vanity, but it is already a necessity," according to Dr. Joanri Riveral of the Department of Health 7.

Dr. Joanri Riveral, DOH7, interviewed by Cebu media

He said although there are no statistics for now on skin cancer as these are in the private doctors, but considering climate change, it is best to apply some ways for skin protection.

The skin is the largest part of the body by the way.

Here are some ways he said that every Juan and Juana must take:

1. Never! (Not avoid) But NEVER stay under the heat of the sun for more than 30 minutes. 

        Riveral said our skin can withstand a maximum of 30-32 degrees but only for a few minutes. 

There may be some truth to what they say, that its so hot outside you can fry an egg!

Traffic enforcers should find a way to have themselves covered or under the shades every once in awhile. 

           

2. Apply sunblocks or sunscreens which are beyond  SPF 15 (sun protector factor). Yep you heard it right! Its  no longer kaartehan girls and boys, but you have to wear sunscreens even if you're not basking in the sun on the beach.

    Riveral said, apply it before going out and not just once...but if possible every after four hours! Wow!

3. Wear large hats...Oh well, this can only be for women.  But who knows, if a guy wants to wear large hats just to protect the skin on the face and neck and even the whole body...why not? 

4. Bring umbrellas..not just for rain but when its so sunny... In this manner, the whole body is protected No sunburn.

5. Wear arm sleeves, specially for bikers and motorcycle riders.  There are cool cotton arm sleeves that does not dehydrate..it does not suck the moisture out from the person who wears it... Lighter colors are okay.

6. WATER. WATER.  This is so important.. drink and drink plenty of liquids...water every day.  Water keeps the skin hydrated and moisturize therefore preventing it from becoming parched like dry land.

7. BATHING twice or plenty of times a day.  Yep, not just once but twice or thrice.  Have to shed off those dry skins, dirt and toxics.

8.  Never ignore those rashes and skin irritations.  As they say, if symptoms persists..consult the doctor.  DOH assured that there are doctors in the municipalities and cities who are already trained to treat skin diseases.

“We should not be neglecting a simple rash or other allergies as these may be symptoms of something more serious internally.”   Kidney and liver problems usually show skin discolorations and abnormalities, Riveral added.

 DOH is currently advocating National Skin Disease Prevention Month this November.

Other updates are posted at the Philippine Information Agency website. 

Just so you know, your Government cares... 

Cebuano News: Aduna ra'y tambal og bakuna batok sa rabies

CEBU CITY (PIA)--- Mga medisina alang sa rabies sa tawo og sa hayop anaa na sa mga publikong pasilidad.

Gibutyag sa mga opisyal sa Department of Health og sa Department of Agriculture nga anaa na dinihi sa Sugbo ang mga nagkalain laing mga medisina alang sa pagbatok sa rabies og ang pag ayo sa mga nataptan niini.

Matod ni Dr. Eugenia Canal, ang Program Coordinator sa Regional Medical Rabies sa DOH, sukwahi sa mga miaging tuig, ang mga tambal sa mga napaakan ania na dinhi sa Sugbo.

Gipakatap na kini sa mga Animal Bite Treatment Centers og ingon man sa mga pribadong mga botika, matod ni Canal.

Nasayran nga ang gobyerno muabaga sa duha sa upat ka  tira o shots alang sa kumpletong treatment sa usa ka tawo nga napaakan og iro.

"Ang nabling duha mapalit na sa pasyente sa mga botika og dili na kinahanglan nga muadto pa og laing lugar" matod ni Canal.

Mitumaw ang pangutana sa dihang usa sa mga mitambong sa "Bloggers Forum" nagkanayon nga sa dihang napaakan siya kaniadto gikinahanglan pa nga kuhaon ang maong bakuna gikan sa laing probinsya.

Si Canal mipasalig nga adunay 18 ka mga Animal Bite Treatment Centers ang anaa sa probinsya sa Sugbo diin ang mga pasyente nga muduol niini makatagamtam sa benepisyo sa Philhealth.

Sa laing bahin, gipasalig usab Dr. Mary Ann Gabona, sa Cebu Provincial Veterinary Office, nga libre ang pagpabakuna sa mga iro ngadto sa mga veterinary offices sa mga local government units.

Lakip sa mga libreng serbisyo mga ang pagpakapon sa mga iro aron di kini magdaghan og maghatag na unya og kadaut sa tawo og property.

Dinhi sa syudad sa Sugbo giawhag ni Dr. Pilar Romero nga ipa rehistro ang mga iro sa mga tag-iya ngadto sa ilang opisina.

Lakip kini sa adbokasiya nga "Respobsible Pet Ownership".

Ang buwan sa Marso gi declarar nga "Rabies Free Month". (mbcn/fcc/PIA7-Cebu)

- See more at: PIA website. 

Bloggers join info campaign on rabies

The Philippine Information Agency –Cebu conducted a bloggers' forum recently for rabies advocacy in time for the celebration of rabies awareness and prevention month.

Invited guests were health and animal authorities from the region, province and Cebu City and several bloggers who were already part of recent PIA-Cebu initiated activities.

DOH-7 regional rabies program coordinator Dr. Eugenia Canal described to the group the nature of rabies when acquired by a human.

“Usual symptoms include fever, sore throat, body malaise after the incubation period and then followed by the neurologic symptoms,” Canal said.

The dog has to be observed from one to two weeks, she added.

Canal said DOH-7 noticed an increasing trend of rabies infection on the human side however these are treated because of the availability of medicines at the Animal Bite Treatment Centers.

“We have 18 certified rabies centers in Cebu and Philhealth benefits can be availed by the patient,” Canal said.

She also emphasized that the distance of the wound to the brain matters a lot in the infection.

“The nearer the wound to the brain, the more it is fatal,” Canal said.

Balbino Guerrero of www.binoguidecebu.com and who was a rabies survivor asked if just like other illnesses, if there’ll be a recurrence of the infection.

“No, once you completed all the rabies infection treatment, then you are declared clear, “ Canal said.

Unlike before, Canal also assured the audience that the medicines are already available in the pharmacies in Cebu.

On the other hand, Dr. Pilar Romero of the Department of Veterinary and Fisheries, Cebu City said stray dogs are mostly the source of rabies.

Dr. Eugenia Canal explains nature of rabies to bloggers

“Stray dogs mean, these are dogs with owners but are just left to stray,” Romero said.

She said the City has been all out in campaigning for responsible dog ownnership.

The City according to Romero encourages all dog owners to have their dogs registered at their office.

“When the dog is registered, it can make pet owners liable for medical expenses in case of accidental bites and the dog can also avail of services,” Romero said.

Romero also said, other than dog registration, the city is also into dog adoption.

“A person who wants to adopt a dog will just have to be screened and pay the amount of P150 for dog ownership,” Romero said.

 Department of Agriculture's regional rabies coordinator  Dr. Teodoro Dabocol said, signs of dogs who are rabid include violent or unruly behavior, running without any direction, too much salivating, difficulty in eating and drinking and being uneasy.

A fine of 2,000 is given to a pet owner who fails or refuses to register and to vaccinate his dog for rabies and P500 every time the dog is caught outside.

Other bloggers who joined the forum include Jeph Flores of KIAT CEBU, Chanel Imperial of www.sugbosentro.wordpress.com , Johnn Mendoza of www.focalglass.com, www.foodincebu.com, www.wildlifephilippines.com  and Richard Bunabos of www.gizspec.com .

PIA and the Cebu Bloggers Society had tied up in several projects particularly in advocating social good.  PIA supports CBS project #iBLOGforSocialGood which aims to disseminate developmental things happening in society.

The official hashtag for the forum is #iBLOGforRabiesFreePH. (mbcn/fcc/PIA7-Cebu)

- See more at: http://news.pia.gov.ph/article/view/2441427783325/pia-cebu-conducts-bloggers-forum-on-rabies-#sthash.VYLoZC7S.dpuf